Ceny transferowe

W 2017 r. zmienione zostały zasady dotyczące sporządzania dokumentacji cen transferowych z podmiotami powiązanymi. Nie zmieniono natomiast sankcji za nieprzestrzeganie powyższego obowiązku. Grozi to zastosowaniem przez organy podatkowe wyższej stawki podatkowej, a ponadto odpowiedzialnością karną, karnoskarbową oraz odpowiedzialnością na gruncie przepisów Kodeksu Spółek Handlowych. Z punktu widzenia podatników najważniejsze znaczenie mają takie pojęcia jak podmioty powiązane, transakcje mające istotny wpływ na wysokość dochody lub straty, zdarzenia mające istotny wpływ na wysokość dochodu lub straty oraz kraje stosunkujące szkodliwą konkurencję podatkową (tzw. raje podatkowe).

Obowiązek sporządzenia dokumentacji cen transferowych powstaje w trzech przypadkach:

  1. Dokumentację cen transferowych będzie musiał sporządzić podmiot osiągający przychody lub koszty przekraczające 2.000.000,00 Euro oraz:
    • jednocześnie dokonujący transakcji, mających istotny wpływ na wysokość dochodu lub straty z podmiotami powiązanymi w rozumieniu ustawy o CIT oraz ustawy o PIT lub:
    • ujmujący w roku podatkowym w księgach rachunkowych inne zdarzenia, których warunki zostały ustalone (lub narzucone) z podmiotami powiązanymi w rozumieniu ustawy o CIT oraz ustawy o PIT, mające istotny wpływ na wysokość ich dochodu (straty).

    Ważne!
    Samo przekroczenie progu przychodów lub kosztów nie powoduje powstania obowiązku sporządzenia dokumentacji podatkowej dotyczącej cen transferowych.

  2. dokumentację cen transferowych będzie musiał sporządzić podmiot dokonujący zapłaty na rzecz podmiotu z siedzibą w raju podatkowym, a łączna wartość zapłaty w danym roku podatkowym przekracza 20.000,00 Euro (nie ma znaczenia, czy podmiot otrzymujący zapłatę jest powiązany z podmiotem dokonującym zapłaty oraz wysokość przychodów lub strat).
  3. dokumentację cen transferowych będzie musiał sporządzić podmiot, który zawiera z podmiotem mającym siedzibę w raju podatkowym umowę spółki lub umowę wspólnego przedsięwzięcia bądź umowę o podobnym charakterze (a wartość wkładu lub wartość wspólnego przedsięwzięcia przekracza 20.000 Euro). Nie ma znaczenia, czy podmiot otrzymujący zapłatę jest powiązany z podmiotem dokonującym zapłaty oraz wysokość przychodów.

Podstawowym elementem, który należy zbadać aby ustalić, czy konieczne jest sporządzanie dokumentacji cen transferowych, jest istnienie powiązań między podmiotami dokonującymi transakcji. Podmiotem powiązanym, w świetle ustaw podatkowych, są następujące grupy osób:

  1. osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, mająca miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwana dalej „podmiotem krajowym”, która bierze udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu przedsiębiorstwem położonym poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub w jego kontroli albo posiada udział w kapitale tego przedsiębiorstwa.
  2. osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, mająca miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwana dalej „podmiotem zagranicznym”, bierze udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu podmiotem krajowym lub w jego kontroli albo posiada udział w kapitale tego podmiotu krajowego.
  3. ta sama osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, równocześnie bezpośrednio lub pośrednio bierze udział w zarządzaniu podmiotem krajowym i podmiotem zagranicznym lub w ich kontroli albo posiada udział w kapitale tych podmiotów.
  4. podmiot krajowy, który bierze udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu innym podmiotem krajowym lub w jego kontroli albo posiada udział w kapitale innego podmiotu krajowego.
  5. ta sama osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, równocześnie bezpośrednio lub pośrednio bierze udział w zarządzaniu podmiotami krajowymi lub w ich kontroli albo posiada udział w kapitale tych podmiotów.

Pkt 4 i 5 dotyczy również powiązań o charakterze rodzinnym lub wynikających ze stosunku pracy albo majątkowych pomiędzy podmiotami krajowymi lub osobami pełniącymi w tych podmiotach funkcje zarządzające lub kontrolne albo nadzorcze oraz jeżeli którakolwiek osoba łączy funkcje zarządzające lub kontrolne albo nadzorcze w tych podmiotach. Przez pojęcie powiązań rodzinnych rozumie się małżeństwo oraz pokrewieństwo lub powinowactwo do drugiego stopnia.

Posiadanie udziału w kapitale innego podmiotu oznacza sytuację, w której dany podmiot bezpośrednio lub pośrednio posiada w kapitale innego podmiotu udział nie mniejszy niż 25%. Jak można zauważyć, nawet badanie pierwszej przesłanki dotyczącej powiązań, może być problematyczne.

Przygotowanie dokumentacji cen transferowych nie należy do najprostszych zadań. Dokumentacja ta może występować w trzech różnych wersjach – wersji podstawowej, wersji rozszerzonej oraz w wersji rozszerzonej z informacjami o grupie podmiotów powiązanych.

I. W wersji podstawowej dokumentacja cen transferowych musi zawierać między innymi (wyliczenie nie jest wyczerpujące):

a) opis transakcji lub innych zdarzeń, w tym umów zarządzania płynnością, umów o podziale kosztów, zawierający:

  • (i) wskazanie rodzaju i przedmiotu tych transakcji lub innych zdarzeń,
  • (ii) dane finansowe, w tym przepływy pieniężne dotyczące tych transakcji lub innych zdarzeń,
  • (iii) dane identyfikujące podmioty powiązane dokonujące tych transakcji lub ujmujące te zdarzenia,
  • (iv) opis przebiegu tych transakcji lub innych zdarzeń, w tym funkcji wykonywanych przez podatnika,
  • (v) wskazanie metody i sposobu kalkulacji dochodu (straty) podatnika wraz z uzasadnieniem ich wyboru, w tym algorytmu kalkulacji rozliczeń dotyczących tych transakcji lub innych zdarzeń oraz sposobu wyliczenia wartości rozliczeń wpływających na dochód (stratę) podatnika, a w przypadku uzyskiwania przychody z udziału w spółce niebędącej osobą prawną – również pozostałych wspólników spółki niebędącej osobą prawną,

b) opis danych finansowych podatnika, a w przypadku uzyskiwania przychody z udziału w spółce niebędącej osobą prawną – spółki niebędącej osobą prawną, pozwalający na porównanie rozliczeń, z danymi wynikającymi z zatwierdzonego sprawozdania finansowego, jeżeli obowiązek jego sporządzenia wynika z obowiązujących podatnika lub spółkę przepisów o rachunkowości,

c) informacje o podatniku, a w przypadku uzyskiwania przychodu z udziału w spółce niebędącej osobą prawną – o spółce niebędącej osobą prawną,

d) dokumenty, w szczególności:

  • (i) umowy, porozumienia zawarte pomiędzy podmiotami powiązanymi lub inne dokumenty, dotyczące transakcji lub innych zdarzeń, umowę spółki niebędącej osobą prawną, umowę wspólnego przedsięwzięcia lub umowy o podobnym charakterze, dokumentujące zasady przyznawania praw wspólnikom (stronom umowy) do udziału w zysku oraz uczestnictwa w stratach.

II. Dokumentacja cen transferowych w wersji rozszerzonej obejmuje wszystkie elementy wymienione w wersji podstawowej, a ponadto opis analizy danych podmiotów niezależnych lub danych ustalonych z podmiotem niezależnym, uznanych za porównywalne do warunków ustalonych w transakcjach lub innych zdarzeniach, wykorzystanych do kalkulacji rozliczeń wraz z podaniem źródła tych danych.

III. W wersji rozszerzonej z informacjami o grupie podmiotów powiązanych dokumentacja cen transferowych musi zawierać wszystkie elementy wskazane w pkt I oraz II. Ponadto konieczne jest między innymi zawarcie następujących informacji w takiej dokumentacji:

  • (i) skazanie podmiotu powiązanego, który sporządził informacje o grupie podmiotów powiązanych, wraz z podaniem daty składania przez niego zeznania podatkowego;
  • (ii) strukturę organizacyjną grupy podmiotów powiązanych;
  • (iii) opis zasad wyznaczania cen transakcyjnych (polityka cen transakcyjnych) stosowanych przez grupę podmiotów powiązanych;
  • (iv) opis przedmiotu i zakresu działalności prowadzonej przez grupę podmiotów powiązanych;
  • (v) opis posiadanych, tworzonych, rozwijanych i wykorzystywanych w działalności przez grupę podmiotów powiązanych istotnych wartości niematerialnych;
  • (vi) opis sytuacji finansowej podmiotów tworzących grupę wraz ze sprawozdaniem skonsolidowanym podmiotów powiązanych tworzących grupę podmiotów powiązanych;
  • (vii) opis zawartych przez podmioty tworzące grupę podmiotów powiązanych porozumień w sprawach podatku dochodowego z administracjami podatkowymi państw innych niż Rzeczpospolita Polska, w tym jednostronnych uprzednich porozumień cenowych.
powrót